Khatam - irańskie inkrustacje

Chatamkari (khatamkari) to inkrustracje znane w Persji od czasów dynastii Safawidów. Słowo „chatam” (khatam) oznacza po prostu inkrustrację, zaś końcówka „kari” – pracę, dzieło. Sztuka chatamkari była tak popularna na dworach, że nawet książęta uczyli się jej, ceniąc inkrustację na równi z artystyczną wartością muzyki i malarstwa. Sztuka chatamkari podupadła w XVIII i XIX wieku i odżyła dopiero w czasach panowania Rezy Szacha, wówczas też powołane zostały liczne szkoły rzemieślnicze w Teheranie, Isfahanie i Szirazie. Dzięki młodym artystom-rzemieślnikom, sztuka chatamkari na nowo odżyła, a produkty inkrustowane stały się jednymi z głównych produktów eksportowych irańskiego rękodzielnictwa. Motywy chatam to przede wszystkim złote gwiazdy otoczone innymi wzorami. Do tworzenia inkrustacji używa się zazwyczaj cienkich trójkątnych pałeczek mosiądzu (złote gwiazdki), kości wielbłąda (części białe) oraz różnobarwnych drewnianych patyczków - hebanu, dębu indyjskiego, głożyny pospolitej, drzewa pomarańczowego i krzewu róży. Za pomocą chatam zdobi się pudełka, szkatułki, zegary, szachownice, instrumenty muzyczne, a także eleganckie artykuły biurowe. Ramki inkrustowane w ten sposób są też nieodłączną oprawą perskiej miniatury.

 

 

 
 
khatam chatamkari khatamkari chatam Isfahan inkrustacja Iran